در GIS واقعيت ها بصورت يكسري عارضه هاي جغرافيائي بر اساس دو نوع اطلاعات پايه اي (DATA ELEMENT ) نمايش داده شده. اطلاعات پايه اي جغرافيايي (GEOGRAPHICAL DATA) براي تعيين موقعيت جغرافيائي عارضه و اطلاعات توصيفي (ATTRIBUTE DATA ) براي تعريف مشخصات عارضه استفاده ميشود. براي مثال : مرزهاي جغرافيايي ، شبكه رودخانه ها و نقاط ارتفاعي همه عارضه هاي جغرافيائي اند كه به ترتيب براي تعيين موقعيت املاك ، جريان آب رودخانه ها و پستي و بلندي ها مورد استفاده قرار مي گيرند.
در GIS اطلاعات پايه جغرافيائي (GEOGRAPHICAL DATA ELEMET )مهم تر از اطلاعات پايه توصيفي (ATTRIBUTE ELEMENT ) مي باشد و اين جنبه است كه GIS را از ساير سيستمها متفاوت مي سازد.
واژه هاي فضايي (SPATIAL) و جغرافيائي (GEOGRAPHICAL ) اغلب براي عارضه هاي جغرافيائي استفاده ميشوند. واژه (SPATIAL) معمولا به هر نوع اطلاعات مكاني اعم از مهندسي و دريافت اطلاعات از راه دور و نقشه برداري اطلاق ميشود. در حالي كه واژه GEOGRAPHICAL به اطلاعات مكاني عوارض واقع بر روي زمين يا نزديك به سطح زمين در مقياس واقعي اشاره مي كند.
و نيز واژه هاي SPATIAL DATA و ATTRIBUATE DATA بطور يكسان استفاده ميشوند.
سه ديد کلي درباره GIS
عقايد مختلف در مورد GIS به هم آميخته و در قالب سه ديد جداگانه كه هم پوشاني هم دارند ارائه گرديده اين سه ديد مختلف عبارتند از نقشه ، اطلاعات و آناليز اطلاعات مكاني نظريات ديگري هم در مورد GIS وجود دارند ولي قابل توجه ترين آنها ديدكاربردي GIS است كه بر اساس اين ديد GIS تكنولوژيي براي حل مسائل علمي مي باشد. ولي ناهمگون بودن اين ايده ها و عدم تمركز دقيق تر مفاهم GIS سبب گرديده كه به اين نظريه توجهي نشود و در نتيجه در اينجا هم در موردش بحثي نگرديده است . ديد نقشه ، جنبه نقشه اي GIS را در نظر مي گيرد و 1989 MCHARG و 1989 BERRY و TOMLIN اين موضوع را بررسي كرده اند. طرفداران اين ايده ،GIS را به مانند يك پردازشگر نقشه يا سيستم نمايش در نظر مي گيرند. در يك پردازشگر نقشه هر مجموعه اي از اطلاعات با يك نقشه ( كه لايه THEME يا پوشش هم ناميده مي شود) نمايش داده مي شود و به كمك تابعهايي در اين نقشه ها كه فرمت برداري دارند مي توان طرحهايي را اضافه كم يا جستجو نمود و نتيجه اين عمليات نقشه ديگري است . سازمانهاي نقشه برداري حامي اين نظرند و بر توانايي GIS در تهيه نقشه هايي با كيفيت بالا با فرمت برداري تاكيد دارند.
ديد اطلاعاتي GIS ، بر اهميت يك طراحي خوب و داشتن اطلاعات جامع اجرايي (IMPLEMENT DATABASE) تاكيد مي كند (FRANK 1988) . يك سيستم مديريت اطلاعاتي پيشرفته جزئي جدانشدني از يك سيستم اطلاعات جغرافيائي است.
و اين ديد مد نظر GIS كاراني است كه پشتوانه علمي كامپيوتري دارند.
برنامه هاي با ضبط TRANSACTION ها و جستجوي ساده و تكراري بيشتر با اين روش مناسبند و عمليات تحليلي پيچيده كه به انواع اطلاعات جغرافيائي نيازمندند ، در اين روش با مشكل مواجه ميشوند.
اگر چه صاحبان تكنولوژي سيستم هاي كنوني قدرت عملياتي آناليز جغرافيائي را محدود كرده اند ولي مشخص است كه بيشترين توسعه در اين زمينه امكان پذير مي باشد.
اين ديد قابل قبول ترين حالت براي سيستم هاي GIS است و تفاوت اساسي بين GIS و ساير سيستمهاي اطلاعاتي را موجب ميگردد. به هر حال اين دسته بندي روشي است مفيد براي مشخص نمودن راهي كه كاربران GIS از آن استفاده مي كنند و هم چنين قابليت اجرائي گسترده GIS و متنوع بودن گروه GIS كاران را نشان مي دهد.
تجارت GIS
GIS كاربردهاي تجاري زيادي دارند . ارزيابي هايي كه توسط DARATECH ( موسسه مشاور ارزيابي ) در آمريكا انجام شده نشان ميدهد كه GIS از پوياترين سيستم هاي كامپيوتري در تجارت دهه 90 خواهد بود مطالعات موسسه DARATECH نشان دهنده گستردگي و توسعه GIS در تجارت جهاني است بطور كلي مطالعات ، رشد 32 درصدي سالانه GIS را در بازار تا سال 1993 نشان ميدهد. گزارش آماري ديگري كه وضعيت موجود كاربران و بودجه هزينه هاي آنان تهيه گرديده نشان دهنده ارزش 322 ميليون داري بازار در سال 1989 است. اكثر اين هزينه ها صرف امور دولتي گرديده اما 9% در برنامه هاي زيست محيطي مصرف شده و پيش بيني ميشود كه در سال 1991 اين رقم به 564 ميليون دلار برسد.
از آنجائيكه سيستم هاي GIS در اهداف علمي ، ملي و مسائل اجتماعي و محلي استفاده ميشوند بنابراين داراي كاربردهاي تجاري اند.
دليل نهايي گسترش و موفقيت GIS كاهش سريع قيمتهاي سخت افزارها و نرم افزارهاي كامپيوتري در دهه هاي گذشته بوده و هم چنين استفاده از ميكروپرسسورها و مخصوصاً ميكرو كامپيوترها در اواخر دهه 70 در اين مورد بسيار موثر واقع شده GOOD CHILD 1991 . CROSWELL,CLARK 1988 در مورد كاهش قيمت معتقدند كه چون كارايي ، سخت افزار كامپيوترها در سالهاي 79 تا 88 ، هشت برابر شده در حاليكه در همان زمان فضاي مورد نياز كامپيوترها 5 برابر كاهش يافته و با پيشرفت ميكرو چيپ ها و توليد انواع كوچك سريع و ارزان آنها در دهه 90 اين امر را محتمل مي سازد كه اين روند كاهش قيمت هم چنان ادامه يابد بطوريكه در اواخر قرن GIS در كارهاي روزانه جاري توسط افراد مختلف مورد استفاده قرار خواهد گرفت.





