نکات دیگری که بایدبه خاطر بسپارید :
* زیر عنوانها
زیر عنوانها مقاله را به بخشهای کوچک تری  تقسیم میکنند . هر چند ارائه مطالب مختلف  در یک مسیر واحد دشوار است  اما یک مقاله خوب  در واقع نثری  متشکل از جند مطلب است  که در امتداد یکدیگر می ایند.بنابر این  از بکار بردن فهرست  در مقاله  خودداری کنید. بعنوان مثال  به جای  اینکه سه مطلب  مربوط به هم  را  با شماره  1 2 3 بیاورید  بهتر است بنویسید :  " در اینجا سه نکته مرتبط وجود دارد: اولا ..   ثانیا....  و در در نهایت  اینکه....."

* نمودارها یا تصاویر
نمودارها یا تصاویر در صورت وجود به شما کمک میکند تا علاوه بر اینکه  مستقیما به بحث  اصلی بپردازید  وبر ان متمرکز  شوید  اطلاعات زیادی را به خواننده بدهید بدون انکه بخواهید چیزی بنویسید.با این وجود  نمودارها  وتصاویر  هم مانند  فهرست  جریان  منسجم  مقاله را از هم  می پاشد و مقاله را به بخشهای مختلف  تبدیل میکند.لذا  از انها فقط زمانی استفاده کنید  که مطمئن باشید جهت فهم خواننده ضروری است.

*علائم اختصاری
علائم اختصاری  را زمانی به کار ببرید که قبلا فرم کامل انها را استفاده کرده باشید ویا اگر انها رابرای اولین با ر بصورت اختصاری  یا عبارات فنی می نویسید   حتما در پاورقی  یا پی نویس  مقاله  در مورد انها  توضیحات لازم را ارائه دهید.

*منابع
اگر مطالب  را از شخص دیگری گرفته اید  و یا این که  بحث اصلی  مقاله  نظریه شخص دیگری  است  حتما به ان اشاره کنید و قید کنید که نظریه شما نیست. این کار را با قرار دادن  نام شخص  نام اثر  و سال انتشار  در یک پرانتز  و یا بصورت  زیر نویس انجام دهید.در پایان مقاله  باید  کتاب نامه  یا فهرست مراجع اورده  شود که در ان اسامی تمامی کسانیکه در مقاله  امده  یا ارجائع داده شده است  امده باشد.

*دزدی علمی
از اوردن عبارات یا نظریات دیگران  بعنوان گفته ها  یا نظریه های  سایرین بدون نام ذکر نام انها  و یا  با نام خودتان مجاز نیست.در هنگام یادداشت بر داری  از کتب  و مجلات  حتما  نام افراد  یا نویسنده مقاله  را یادداشت کنید.کپی جمله  از مقالات یا کتابها نیز دزدی علمی محسوب میشود.لذا باید مطالب  کتاب  یا مقاله مورد  نیاز را  بخوانید  وبرداشت خود را  بنویسید.اگر احتیاج به عین جمله باشد  حتما انرا در علامت نقل قول بگذارید.

*نقل قولها
هر چقدر که از نقل قولها  کمتر استفاده شود  بهتر است . نقل قولها باید موید استدلالها بوده و از انها حمایت کنند.علاوه بر اینکه کاملا  به موضوع   مربوط باشد   نه اینکه به خاطر زیبایی جمله  یا نام نویسنده  ان مورد استفاده قرار گیرد.در صورتیکه  در جایگاه واقعی از نقل قول  استفاده کنید  هیچ جمله ای زیبا تر از خمله اصلی نخواهد بود.
اگر از نقل قول مستقیم استفاده می کنید  حتما از علامت گیومه  علاوه بر نام نویسنده  نام اثر  و سال انتشار  ان نیز  استفاده کنید. نام منبعی که  نقل قول از ان  اتخاذ شده است  باید در پاورقی  به شکل زیر نویس  اورده شود .
 بعنوان مثال: ((اموزش یعنی  زنده نگه داشتن  هر انچه که فرد یاد  گرفته و فراموش کرده است.))    (اسکینر1964)

*محدودیت لغات
بسیاری از مقالات از نظر تعداد لغت به کار  رفته محدودیت دارند. به عنوان مثال قید میشود  که تعداد لغات نباید از  .....   تجاوز کند.گاهی نیز از شما خواسته میشود تا مقاله ای  را بدون  محدودیت لغتی  بنویسید.مورد اخیر این مشکل را ایجاد میکند  که  چقدر  بنویسید  و چه زمانی دست از نوشتن بردارید.برای این سوال پاسخ مناسبی وجود ندارد.زیرا اندازه مقاله  به سبک حاصی  که مطابق ان  مقاله می نویسید بستگی دارد.تصمیم گیری در مورد این که چه موقع مقاله تمام شود  جزئی از روند یادگیری است ومهارتی است  که باید انرا  در خود تقویت  کنید.با این حال زمان ختم مقاله  بستگی  به تصمیم شما دارد.

* مرور کردن مقاله
پس از تهیه پیش نویس مقاله انرا بطور کامل  بخوانید  و به خود باز خورد دهید.لذا باید نوشته های خود را بخوانید  و انها را ارزیابی کنید.بهتر است چند روز یا یک هفته پس از تهیه  پیش نویس  انرا بخوانید . چند روز صبر کردن سبب میشود که با نگرشی متفاوت تر   فکری بازتر  وقضاوتی بی طرفانه تر  ان را مرور کنید.
خواندن مقاله با صدای رسا  فکر خوبی است تا مطمئن شوید که سبک نگارش شما ضعیف نبوده  ومتن از روایی  خوبی برخوردار است.


در زمان مرور مقاله سوالات زیر را بعنوان راهنما مد نظر داشته باشید:

1.حس گرفتن: ایا همان حسی است که شما نسبت به مقاله دارید  خواننده هم دارد؟ وهمان معنا را دریافت میکند؟

2.کمبود:  ایا مقاله شامل همه مطالب لازم هست؟ ایا کمبودی احساس میشود؟

3.تفصیل:  ایا مقاله شامل توضیحات اضافی و غیر ضروری است؟

4.منطق:  ایا مطالب از یک سیر منطقی برخوردار هستند؟

5.شواهد:  ایا از شواهد به اندازه کافی برای اثبات  مطلب استفاده شده است؟

6.محتوا:  ایا محتوا به موضوع مربوط است؟

7.توازن:  ایا تاکید روی بعضی قسمت ها به جاست؟ ایا بخشهایی وجود دارد که نیاز به توضیح بیشتر  یا خلاصه کردن داشته باشد؟

8.روایی:  ایا مطلب تکراری  غلط املایی   نگارشی  ویا دستوری وجود دارد؟

9.مثال ها:  ایا از مثال  در روشن شدن مطلب استفاده شده است؟

10.نقل قولها:  ایا دقیقا به منبع ارجا  داده شده است؟

11.سوالات:  ایا دقیقا پاسخ داده شدهاند؟

12.منابع:  ایا همه منابع مورد استفاده  در انتهای مقاله امده است؟

13.ایا بطور کلی مقاله از یک انسجام مطلوب برخوردار است؟


انتقادات  وایرادهای  متداول  که از مقالات گرفته میشود:
معمولا کسانیکه مقالات را ارزشیابی  میکنند ویا به انها امتیاز میدهند ایراداتی می گیرند که متداولترین انها در زیر اورده شده است:

***(انتقاد)  مقاله بسیار طولانی  یا غیر منسجم :
 _ساختار وطرح اولیه  را طوری  تدوین کنید که مطالب شما در قالب محدود تری بیان شوند.
_اطلاعات نامربوط را حذف کنید.
_در جهت محور مقاله حرکت کنید.


***بسیار کوتاه یا کمبود محتوا :
_به توضیحاتی که لازم است اورده سود تا موضوع را روشن کند توجه کنید.
_از مثالهای بیشتری استفاده کنید.
_جستجوی بیشتری انجام دهید.
_زمینه موضوع را از جنبه های مختلف بررسی کنید.

*** سازماندهی بد_نامفهوم بودن :
_برای طراحی ساختار مقاله بیشتر تمرین کنید.
_از وجود ساختار مناسب و منطقی مطمئن شوید.
_مطالب  تکراری و غیر ضروری را حذف کنید.

***عدم بلاغت _ضعف در بیان مطلب :
_مطالب و پاراگراف ها را مرتبط بنویسید.
_لغات را از نظر املایی و دستوری چک کنید.
_قبل از تحویل به استاد زمانی را برای مرور کردن در نظر بگیرید.

***پاسخ نا مربوط :
_بررسی کنید که مطالب شما سو گیری نداشته باشد  بلکه متوازن باشد.

***نتیجه گیری بدون شاهد :
_اطمینان حاصل کنید  که برای هر نتیجه ای که میگیرید شاهد یا مدرک مستند ارائه میدهید.
_تنها بیان نتیجه کافی نیست باید انرا اثبات کنید.
 
***پاسخ های صرفا شخصی :
_از بکار بردن اول شخص (من) بپرهیزید.جملات را بصورت مجهول واز زبان سوم شخص بنویسید.
_نظرات شخصی خود را ارائه ندهید مگر این که در سوال نظر شما را خواسته باشند.

***نتیجه گیری ضغیف :
_از نتیجه ای که میگیرید اطمینان حاصل کنید.از صحت پاسخها به سئوالات مطمئن شوید.

***مقدمه ضعیف :
_از اینکه بطور کامل و مختصر موضوع  وبخش های مقاله را معرفی کرده اید مطمئن شوید.برای خواننده  هدف و روش خود را توضیح دهید.

***اطلاعات نا مربوط :
_اگر سوال یا موضوع را فهمیده اید  و میدانید  که از شما چه میخواهند  تنها به پاسخ ان فکر کنید و مطالب مربوط را بنویسید نه انچه به انها علاقمندید.

***خسته کننده :
_سبک نگارش خود را تغییر دهید.مطالب و مثالهای جدید و جذاب اضافه کنید.ابتکار به خرج دهید.

***بسیار توصیفی :
_منتقدانه وارزیابانه به اطلاعاتی که جمع اوری کرده اید نگاه کنید.یک نظریه یا قالب متن را ارائه  دهید واطلاعات    تجارب ومثال ها را در راستای حمایت از ان بکار برید.

***غیر نظری :
_بحث های بیشتری  از رویکردهای تئوری اورده و از نظریه های بیشتری استفاده کنید.

***اتخاذ سبک تاریخی :
_از توصیف یک بخش  از تاریخ ویا ترتیب زمانی وقایع  بپر هیزید.بلکه بررسی و تجزیه  و تحلیل  کنید که چرا این وقایع اتفاق افتاده اند نه این که  انها را توصیف کنید.

***عدم موفقیت در پاسخ به سوالات :
_از اینکه سوال را درست فهمیده یا تفسیر کرده اید مطمئن شوید.به لغات هادی در اتخاذ سبک مقاله نویسی دقت کنید.همزمان با نوشتن هر پارا گراف  با مراجعه به موضوع از محور سوال دور نشوید.



اجزای یک مقاله خوب :
_ تمرکز روی موضوع
_ استدلال نظریه به کمک شواهدی که جمع اوری شده اند.
_ پاسخ دادن به سوالات
_ تجزیه وتحلیل با استدلالهای  متقاعد کننده  منسجم و روشن
_ ذکر منابع  و مراجع در یک قالب صحیح
_ درک صحیح مفاهیم  ایده ها و نظریه ها از سوی خواننده
_ جمع اوری شواهد و مدارک مستند  در حمایت از نظریه طرح  شده
_ رویکرد ارزیابانه و تدوین ساختار
_ سیر منطقی


خلاصه: یک مقاله خوب به برنامه ریزی   تدوین ساختار و تهیه مطالب نیازمند است و این کار وقت می گیرد.قبل از پرداختن  به مقاله لازم است که بطور کامل و عمیق موضوع مقاله را درک کنید  کلمات هادی را که نشان میدهد با چه رویکرد و سبکی باید مقاله نوشت  تشخیص دهید. همزمان با دقت و توجه به سوال یا عنوان مقاله  به جستجو  مطالعه و جمع اوری اطلاعات  بپردازید. پس از جمع اوری اطلاعات  مورد نیاز  و تدوین  ساختار  پیش نویس مقاله را تهیه کنید.پس از نوشتن مقاله  نیز انرا بخوانید و مرور کنید  تا به ایرادات احتمال  ان پی برده  وانها را اصلاح کنید.
متن مقاله را  از نظر نگارشی    دستوری     سیر منطقی  و روان بودن  جملات  وسهولت  ان از سوی خواننده چک کنید.

موضوع : جمع اوری اطلاعات


اهداف :
_ اطلاعات  مورد نیاز هدف  مشخصی را جمع اوری کنید.
_ منابع  کافی  و مرتبط  با موضوع  را تشخیص  داده  و پیدا کنید.
_ به طور موثر  از رسانه ها  استفاده کرده  و اطلاعات تخصصی  را بازیابی کرده  و به کار ببندید.
_ منابع اطلاعاتی  را ارزیابی کنید.
_ روش مناسب جمع اوری داده ها ی اولیه را تشخیص داده  و مورد استفاده قرار دهید.


امروزه دامنه وسیعی از منابع و رسانه  ها در اختیار هستند که  اشنا شدن  با انها به منظور جمع اوری اطلاعات  مورد نیاز  از دنیای  وسیع اطلاعات  ابتدایی ترین قدمی است که باید در جهت  موفقیت در مطالعه بردارید.
کیفیت اطلاعات قابل دسترسی  منجر به تغییر در افرادی میشود  که از حقایق دقیق  و ظریف اطلاعاتی بی خبرند .اگاهی از این امر  در بدست اوردن  اطلاعات دقیق    مطابق معیار   مناسب   تا انجا که امکان دارد معتبر  و موثق  برای موضوع  مطالعه به به شما کمک زیادی میکند.از اتلاف وقت  و صرف هزینه  وانرژی  شما در حد قابل ملاحظه ای  میکاهد.

_ چرا به اطلاعات نیازمندید ؟
پیش از شروع  به جمع اوری  اطلاعات   اول باید  بدانید  که چرا  به انها نیاز  دارید. در نظر گرفتن  هدف جمع اوری  اطلاعات  به شما  این امکان را میدهد  تا ارزیابی کاملی  از میزان  امادگی  برای  سخنرا نی  تحقیق   ویا  هر  چیز دیگری  به عمل اورید. بعلاوه از میزان  فهم خود از موضوع و میزان  علاقمندی  به ان اگاه  شوید. ورای  جمع اوری  اطلاعات   به ماهیت   عمق  و میزان  علاقمندی  به ان  نیز پی ببرید.

_ بدانستن چه چیز هایی نیاز مندید ؟
اول اینکه شما نیاز دارید  تا بطور  دقیق  موضوع  مورد  مطالعه  و عناوین  مرتبط با ان  را تعریف کنید .
* موضوع درباره چیست؟
* مفاهیم  و نظریه  های مرتبط با ان  موضوع کدامند ؟
بسیاری از لغت ها  یا کلید واژه ها یی هستند که معنی  تخصصی انها را نمیدانید و یا اینکه  نمیتوانید  از یک فرهنگ لغت  دایرۀ  المعارف  یا منابع توضیح دهنده دیگر استفاده کنید.
هر گونه اطلاعاتی را که قبلا داشته اید  را مشخص کنید . به سخنرانی ها بروید. از جزوات  وفهرست مطالب خواندنی استفاده کنید.این فهرست میتواند  شامل نویسنده وموضوع با شد.

یک روش مفید استفاده از   فرایند  (بارش مغزی ) است.یعنی اینکه در باره یک موضوع هرچه که به فکر شما میرسد  بصورت  کلید واژه ای  یا جملات کوتاه  و فهرست وار  روی کاغذ بیاورید .
کلید واژه ها  عبارات  یا لغاتی هستند   مشخص شده   برجسته   مرتبط  و در محدوده موضوع  مورد  مطالعه.کلید واژه ها بزرگ ترین  منابع کمکی شما برای جمع اوری اطلاعات هستند.لذا ارزش صرف  وقت  برای  فکر کردن  در مورد انها  و پیدا کردن  کلید واژه های مناسب  را دارد. استفاده  اشتباهی  یا نادرست  ونا به جا از کلید واژه ها به معنی خطا رفتن  در پیدا کردن  اطلاعات  و نرسیدن  به هدف است. اگر از کلید  واژه هایی طولا نی  یا خیلی بزرگ استفاده  کنید  به اطلاعات زیادی د سترسی  پیدا میکنید  که همگی  مناسب  کار شما  نیستند.به عبارتی  کلید واژه های طو لانی  در ارتباط  با موضوعات  پراکنده  کاربرد  دارند لذا  دسترسی  به همه  ان اطلاعات  برای شما  مناسب نیست. به همین نسبت کلید های بسیار جزئی  یا خیلی  کوچک نیز به به اطلاعات محدود منجر میشوند.


جمع اوری اطلاعات  فعالیتی است که به صرف  وقت زیادی نیاز دارد.بنابر این  برنامه ریزی  برای ان ضرورت دارد.چگونگی جمع اوری  اطلاعات  در صرف وقت تاثیر زیادی دارد. میزان وقت به کیفیت  اطلاعات  مورد نیاز  از نظر عمق  وجزئیات   بستگی دارد.
وقتی که جستجوی  اطلاعات را اغاز کردید اولین چیزی را که باید در نظر بگیرید اینست  که بدانید  اطلاعات مورد نیاز شما  از کدام دسته اند.اطلاعاتی که قبلا توسط کسی منتشر شده اند  ( اطلاعات ثانویه)  ویا مطالبی  که از این  وان جمع اوری کردهاید  ونیاز  دارید چیزی  به انها بیفزایید (جستجوی اولیه)

_ منابع اطلاعات ثانویه :
منابع اطلاعات ثانویه مچموعه  اطلاعاتی هستند که در گذشته جمع اوری شده اند  به چاپ  رسیده  ومنتشر شده اند.بعنوان مثال ژورنالها   روزنامه ها  مجلات  کتابها  ویا سایر موادی که چاپ  ومنتشر شده اند.
قدم اول  در پیدا کردن اطلاعات  جستجو و تحقیق در باره  مواردی است که در رابطه  با موضوع  از قبل  در دسترس  بوده اند. در حقیقت برای  بعضی  از موارد نیاز نیست که عمق مطلب را جستجو کنید.
 
_  داده های اولیه :
 اگر اطلاعات ثانویه  نا مناسب بوده ویا  اینکه در دسترس نباشند  ممکن است لازم شود تا  به شکل  داده های اولیه جمع اوری شوند.برای جمع اوری  داده های  اولیه  میتوان از  روش های مختلف ومتنوعی  مثل  مشاهده  ازمایش  مصاحبه  یا مواردی که اطلاعات  مورد نیاز  را پوشش میدهند استفاده کرد. حمع اوری اطلاعات اولیه میتواند کاری بسیار وقت گیر باشد. بنابر این  قبل از شروع به کاراز  نیاز به ان مطمئن شوید.
 روش جمع اوری داده ها  خصوصا  داده های  اولیه بسیار مهم است .

_ شروع جستجو :
* فهرستی از  از افراد  وسازمانهایی که ممکن است  بتواند در جستجو اطلاعات به شما کمک کنند  تهیه کنید.
*منابع ثانویه :

_کتابخانه ها منابع ارزشمندی برای مطالعه هستند.(فهرست موضوعی) در کتابخانه ها شامل همه موضوعات  کتاب هاست که به ترتیب  حروف الفبا  مرتب شده اند.این روش یک راه ساده  و سریع  برای پیدا کردن  حدود موضوعات  مرتبط  با موضوع شماست. به عبارت دیگر کلید واژه هایی هستند که شما را به موضوع راهنمایی  میکنند.این فهرست علاوه بر  این   منابع مختلف ازنویسندگان و انتشارات  متعدد و تحت یک موضوع  را یکجا  گرد اوری  کرده است.

اگر نتوانستید  از طریق  فهرستها  کتاب  مورد نظر خود را پیدا کنید  از کارکنان  و یا کتابداران کتابخانه در موارد زیر کمک بگیرید :
1_ املاء کلمه :        بررسی کنید که ایا  نام کتاب  ویا نویسنده را از نظر املایی درست نوشته اید. بعنوان مثال  املای لغات انگلیسی  با امریکایی تفاوت دارد.مثل  امریکایی:Colour  و انگلیسی :Color
2_ اصطلاحات :     ایا شما اصطلاح یا واژه  درست  را استفاده کرده اید ؟مثل :امریکایی :Automobile و انگلیسی : car
3_ مخفف ها  و اختصارات :       ایا شما به درستی  از مخفف کلمات  یا کلمات مختصر استفاده کرده اید؟  حتی الامکان سعی کنید  لغات را کامل بنویسید.

_ اطلاعات اینترنتی  :
هر چند که اینترنت  به ما کمک میکند که اطلاعات وسیعی  را از سراسر دنیا  به دست اوریم  اما باید دانست  که در استفاده از انها  رعایت  اصل احتیاط ضروری است. در نهایت این شما هستید که  در مورد اعتبار  و ارزش انها  تصمیم میگیرید.انچه شما باید مد نظر داشته باشید  عبارتند از :
* صحت :    به سختی  میتوان  اطمینان پیدا کرد که  ایا سازمان میزبان  که اطلاعات اماری  را ارائه  میدهد  مسئولیت  به روز  کردن  اطلاعات  را به عهده دارد ویا این که تنها  تصویری از اطلاعات را ارائه میدهد ؟
*کیفیت :    از انجایی که اینترنت  کنترل نمی شود  و هر کس  میتواند  هر انچه را که میخواهد  در ان منتشر  کند پیدا کردن کردن برخی اطلاعات  که اولا  صحت  و اعتبار  داشته باشند  وثانیا  قابل  فهم باشند  کار بسیار دشوار و وقت گیر است .

*منبع :    منبع اطلاعات  را به دقت بررسی کنید. به ادرس ها توجه کنید. علاوه بر ان  به تاریخ  بررسی  سایت نیز توجه داشته باشید  این  تاریخ معمولا  در پایین  نشان میدهند که ایا این سایت  به روز است  و بطور منظم  بررسی میشود یا نه ؟

_ زمان متوقف کردن  جمع اوری اطلاعات ثانویه :
تشخیص  این که چه مقدار  اطلاعات  برای  تکمیل  کارتان کافیاست  کمی دشوار است. گاهی ممکن است تصور کنید  که اطلاعات دیگری را نیز پیدا کنید در حالی که این کار  نتیجه منفی عاید شما میکند.
برای این منظور بهتر است سوالات زیر  را پیرامون متوقف کردن  جمع اوری اطلاعات از خود بپرسید:

1.    ایا اطلاعات تکراری شده اند ؟...................... بله
2.    ایا اطلاعات بدست امده  از موضوع دور میشود ؟.....................بله
3.    ایا اطلاعات  بدست امده نیازم را بر طرف میکند ؟..........................بله
4.    ایا اطلاعاتی را که در حال بازیابی  انها هستیم  مطلب جدیدی را عنوان میکند ؟..........خیر
5.    ایا مطالب جمع اوری شده  بیش از اندازه زیاد نشده اند؟...............بله
6.    ایا اطلاعات بدست امده  تا حد امکان  به روز هستند ؟....................بله

پیشنهاداتی  به منظور ارتقاع  کیفیت جستجوی منابع ثانویه :
•    هدف خود را از جمع اوری  اطلاعات بطور دقیق مشخص کنید.
•    زمان مورد نیاز  برای  جمع اوری  اطلاعات را به دقت مشخص کنید.
•    عبارات کلیدی و کلید واژه ها را به  دقت  مشخص کنید. سعی کنید کلمات  را دقیق  و تخصصی  به کار ببرید.
•    از اعمال سلیقه ای  خود  در تغییر  مطالب  تر سی نداشته باشید.
•    طرز استفاده از کاتالوگها ی کتابخانه را یادبگیرید.
•    زمینه علاقمندی  و موضوع مورد نظرتان را کاملا مشخص کنید.
•    سئوالات   لغات   و عبارات کلیدی  را در زمینه جستجوی  خود مشخص کنید.
•    از مطالب کلی به سمت موضوعات جزئی روید . ابتدا پیش نیازها  و سپس مطالب  تخصصی را مشخص کنید.
•    تا انجا که امکان دارد از منابع به روز استفاده کنید.
•    موتور جستجویی را که  با ان راحت تر  کار میکنید  بشناسید و نام انرا به خاطر بسپارید.


خلاصه :
اطلاعات به عنوان منبع حیاتی  برای دانشجو محسوب میشوند.برای اطلاعات ثانویه منابع زیادی  وجود دارد و به سادگی  میتوان  به انها دسترسی  پیدا کرد و اطلاعات مورد نیاز  را جمع اوری کرد.در زمینه استفاده از  کلمات  کلیدی  و کلید واژه ها  تبحر  پیدا کنید.اطلاعات  ومنابع را از  نظر اعتبار شان چک کنید.اگر اطلاعات  اولیه  مورد نیازتان  است  باید  راه کاری اتخاذ کنید  تا مطمئن  شوید که روش مناسبی  را برای جمع اوری  اطلاعات  اجرا می کنید. در نتیجه اطلاعات  به دست امده  با ارزش و قابل اعتماد خواهند بود.

برگرفته از کتاب : تحقیق کاربردی



نویسنده : پل دی لیدی
مترجم : دکتر علی یاران

امروزه تحقیق  از جمله اساسی ترین و مهم ترین پایه های علمی  هر کشوری  محسوب میشود که در راه رشد وترقی گام نهاده است.هر کشوری با دانش تحقیق در عرصه  اقتصاد   فرهنگ و سیاست  به دستاوردهای شگرفی  دست می یابد.از این روست که در کشورهای توسعه یافته   سطح و اعتبار  علمی هر کشور را براساس  جایگاه تحقیق ان می سنجند وبی جهت نیست که در این نوع کشورها  بودجه  اعتباراتی  چندین برابر  کشورهای در حال توسعه وعقب مانده  به تحقیقات اختصاص می یابد.


پژوهش چیست ؟
==========
((هرجا دانش  ما ناقص و مسائل  ومشکلات  در  انتظار
گشایش باشند  خلا موجود در دانشمان  و مسائل  مطروحه
را با طرح سوالهای  مناسب  وطلب جواب هایی برای  انها
پر می کنیم.نقش تحقیق  مهیا کردن شیوهای برای حصول ان پاسخ ها  به وسیله مدارک مطالعاتی مطابق با شاخصه های متد علمی است.))


پژوهش فرایندی است که از طریق ان کوشش می کنیم تا به صورتی  قانونمند وبا بهره گیری از اطلاعات   پاسخ سوالی   راه حل مسئله ای یا فهم عمیق تری  از پدیده ها را به دست اوریم.این فرایند هشت ویژگی دارد:
1.تحقیق با یک پرسش یا سوال  اغاز میشود.
2.تحقیق به دسته بندی  روشنی از هدف نیاز دارد.
3.تحقیق برنامه ریزی روشن وخاصی را دنبال میکند.
4.تحقیق معولا موضوع اصلی  را به چندین ریز موضوع قابل بررسی تقسیم میکند.
5.تحقیق به وسیله مساله  سوال  وفرض ویژه تحقیق  هدایت میشود.
6.تحقیق پیش فرضهای قطعی را می پذیرد.
7.تحقیق نیازمند  جمع اوری  وتوصیف اطلاعات در تلاش برای حل مساله ای است که فرایند تحقیق را به راه انداخت.
8.تحقیق به واسطه ماهیتش چرخشی  یا به عبارت دقیق مارپیچ است.


ابزارهای تحقیق
=========
((هر حرفه ای به ابزار  و وسایل احتیاج دارد.نجار به چکش و اره  جراح به چاقوی  جراحی  ودندانپزشک به مته .پژوهشگر  نیز به یک سلسله ابزار نیاز دارد تا توسط ان اطلاعات اشکار  وموثر و استادانه ای را مورد استفاده قرار گرفته و مفاهیم را بوجود اورند.ابزارهای تحقیق به خودی خود  تنها پشتیبان  هدف نهایی  تحقیق می باشند : استنتاج از نتایج از حجم بالایی از داده ها  واشکار ساختن انچه تا بحال ناشناخته بوده است.))



غالب محققان پنج ابزار عمومی را در تحقیق به رسمیت می شناسند:
1.کتابخانه ومنابع ان
2.رایانه و نرم افزار ان
3.روش های فنی اندازه گیری
4.علم امار
5.امکانات

_قلب هر پروژه تحقیقی موضوع انست.موضوع در موفقیت کار پژوهشی از نقش  بسزایی برخوردار  است.درک روشن  موضوع  و بیان دقیق و خالی  از اشتباه  اولین نیاز در فرایند تحقیق است.

* سعی در بررسی موضوع از تمام جوانب را داشته باشید.
* موضوع را پردازش کنید.
* از تمامی ابزار  ومنابع در طرح تحقیقاتی بهره ببرید.
* به دنبال عقاید وتبادل  نظر متخصصان یا دیگر  افراد اگاه از رشته خود باشید.
* پر.ژه خود را برای بررسی  و تفسیر  از سوی دیگران  به معرض نمایش بگذارید.
* به نقد و اطلاعات یاری رسانندگان  در انجام کارتان گوش فرادهید.
* الگوهای مطالب در دسترس و مورد  مطالعه را جستجو کنید.
* دو یا سه مقاله کلیدی را برگزینید که شما را حقیقتا تحت تاثیر قرار داده اند.


جزئیات فنی : سبک  قالب بندی  و سازماندهی گزارش  تحقیقاتی

شرح مساله تحقیق :      بخش نخست گزارش تحقیقاتی باید  تنها دارای یک هدف  یعنی ایجاد یک ارتباط فکری  بین نویسنده  وخواننده گزارش با شد  . خواننده میبایست به تنهایی توان درک  گزارش  مساله و انشعاب های ان را داشته باشد .
بعد از مطرح کردن پاراگراف های محدودی  به عنوان مقدمه   به پایه واساس     سابقه  یا ارتباط  مطالعه  میپردازیم.سندهایباید موضوع تحقیق را بسیار  روشن وبدون  اشتباه  ارائه دهند.
هدف  بخش نخست  مدارک تحقیقاتی   ارائه و تفهیم  هدف اصلی  تا حد امکان  برای خوانندگان می باشد. همچنین  روش تحقیق  در صفحات اولیه گارش بیان وتوجیه میشود.
اصطلاحات مبهم یا خاص باید  تعریف گردند. به منظور  یک ارتباط فکری  اگاهی دقیق خواننده ومحقق برای نیل به مساله   ادراکات  وایده های یکسان ضروری است  و این تعاریف  از اصطلاحات  چه در مورد مسائل  و ریز مسائل  که ممکن است به تفاسیر متعددی منتهی شوند  کاملا دقت صورت گیرد.
باید  به دقت بداند  که محدوده تحقیق  تا چه اندازه وسعت یافته  ومرز های ان در کجا استقرار دارند.

ارائه داده ها :  مدرک ضابطه و معیاری است که توسط ان  شایستگی  وکفایت طرح تحقیق محک زده شده و مورد قضاوت  واقع شود  .داده ها برحسب موضوع ارائه میشوند. شما باید  مجموعه ای بزرگ از  داده ها  را جمع اوری کنبد.سپس انها را کد گذاری وسازماندهی کرئه  وبه بخشهایی تقسیم کنید.این بخشها  هر کدام  به یک قسمت  از موضوع  مورد  تحقیق  مربوط میشوند. موضوع بصورت زیر گروههایی مطرح شده است تا  اداره  ومدیریت موضوع  به عنوان یک کل  اسان تر گردد.سپس داده ها را یک به یک مطابقت میدهند تا ببینند  هر کدام  مربوط  ومتعلق به  کدام موضوع است
عموما یک تز یا پایان نامه به  فصل هایی تقسیم میگردد.هر فصل معمولا حاوی  بخش خلاصه می باشد  که یافته های ان  بخش خاص در ارتباط با موضوع کلی است.
داده ها  باید کامل ارائه شوند .ارائه داده ها  بعنوان ملاک ومدرکی  برای نتایج برداشت ضروری است.
 تفسیر داده ها  :   نمایش داده ها بسیار مهم ولی  تفسیر داده ها جوهره  وذات  تحقیق است.
بدون  جویا شدن  معانی  حقیقی  واصلی داده ها   هیچ تجزیه  وتحلیلی  از مسائل  تحقیق و یا زیر مجموعه هایشان امکان پذیر نمی باشد.یک اشتباه مشترک میان تعداد زیادی از محققان   عدم توفیق  در استفاده کامل  از داده ها می باشد. انچه مهم است   ترک نکردن  هیچ مساله ای   بدون امتحان    هیچ دادهای بدون توجه      وهیپ سازمانی بدون  ازمایش می باشد.به عنوان  یک  قاعده کلی  داده ها نسبت  به انچه غالب محققان کشف میکنند  معانی  ومفاهیم  بسیار زیادتری دارند ودلیل ان پردازش داده ها  به وسیله تنها یک ابزار میباشد.
پایان گزارش  :    به عنوان بخش پایانی تفسیر داده ها  گزارش  باید با فصلی  شامل  ((خلاصه   نتایج و توصیه ها )) به پایان برسد.در همه پروژه های تحقیقاتی  _موضوعات    سازماندهی های داده ها    اشکال                             ارتباطات و وابستگی ها _ برای دست اندر کاران ان واضح باشد.
  

برگرفته از کتاب : ابزار عمومی تحقیق
 

نویسنده : دکتر علی فاخر


 
یکی از  منطقی ترین راههای اغاز یک کار داشتن درکی روشن از انجام ان کار است.انجام تحقیق نیز از این کار مستثنی نیست.
تحقیق از کنجکاوی بشر  یا به عقیده برخی صاحب نظران از نیاز  او نشات گرفته است. اگرچه  مراحل تحقیق  دائم  در معرض تغییر واصلاح قرار دارد  اما دارای اصولی مشخص ومحکم است.تحقیق یک امر نظام یافته   منطقی   ساده کننده  قابل باز سازی  بوده  وخلاق سوالات جدید است.
تحقیق یک امر نظام یافته است  ویک محقق  باید یک روند  برنامه ریزی  شده  را در  تحقیق خود به کار گیرد. هر قدمی در تحقیق  از ابتدا  تا انتها  باید  با کمک  دانش موجود  از پیش  تعیین شود . زیر بنای فکری تحقیق نظام یافته   دانستن  انست.
مبتنی بر منطق و عقل بودن  از دیگر  خصوصیات تحقیق  است زیرا عقل ومنطق  در بسیاری  از  مرحله های همه انواع تحقیق  به کار  گرفته میشود. منطق دارای نقش مهمی در تدوین  پرسش های اولیه تحقیق    انتخاب  روش نظام  یافته تحقیقی    تفسیر نتایج   وبخصوص  نتیجه گیری ها و وارائه  احکام کلی است.یکمحقق هر گز  نمیتواند  بدون بررسی  وارزیابی منطقی عقاید خود و دیگران  در هیچ تحقیقی پیشرفت کند.
تحقیق امری ساده کننده است واین  ساده سازی  هم بر مفاهیم ذهنی و منطقی  دلالت دارد  و هم دارای کاربردهای عملی است.ساده سازی  به عنوان  یک چدیده کاربردی  و عملی   در واقع به کاهش  مسئولیت  محقق  اطلاق  میشود. وقتی یک محقق پدیده خاصی را مطالعه میکند معمولا  تعداد عوامل  موثر ان انقدر زیاد  است  که انکان مطالعه  همه انها وجود ندارد. بنابراین  محقق مجبور  به ساده سازی  وصرف نظر  از برخی  عوامل است. محقق برای ساده سازی میتواند  به کارهای محققان  قبلی مراجعه کرده وبا کمک نتایج کاهای انها   برخی از عوامل موثر را از تحقیق خود حذف کند یا به عبارت بهتر  تاثیر ان عوامل را دانسته فرض کند.محققان در طول مدت زندگی پژوهشی  خود  فرصت و امکانات  لازم جهت تحقیق ومطالعه تمام عوامل موثر  بر یک پدیده را ندارند . بنابراین  یافته های انان  به محققان  دیگر  وحتی  گاهی محققان نسلهای دیگر منتقل میشود وانها این تحقیقات را طبق یافته های پژوهشگران پیشین  پیگیری  میکنند.البته محقق بعدی ممکن است  تحقیقات خود را از مسیری جدید اغاز کند  یا از امکانات  پیشرفته تری استفاده کتد تا ضمن تایید یافته های گذشتگان  به مطالعه ابعاد جدید پدیده پروؤه  مورد نظر  بپردازد. این مرحله  وارتباط بین تحقیقات متوالی بیانگر ساده سازی  هر تحقیق در عمل است.
هر کار تحقیقی باید قابلیت باز سازی را داشته باشد.محققی که یک تحقیق  را انجام میدهد  روش ها  ویافته های تحقیق را گزارش میکند تا محقان بعدی  در صورت تمایل  بتوانند انرا تکرار کنند. در برخی  موارد محققان بعدی میخواهند  یافته های گزارش شده  توسط قبلی را تایید یا رد کنند.اما در برخی موارد  نیز تجربه  دوباره روشها ی  پیشنهاد شده توسط سایر  محققان  وارزیابی انها  مورد توجه است .در بسیاری  از مواقع  پاسخ دادن  به سوالات  یکسان  ومشابه که دیگران  در سلیر نقاط جهان  تحقیق وگزارش کردهاند  دوباره مورد اهتمام  محقق جدید  قرار می گیرد.
پروژه های تحقیقی  باید بکرات  برای پاسخ  به سوالات مورد نظر  انجام شود  تا یافته های تحقیق  قبلی  تایید یا رد شود. در واقع بازسازی تحقیق به عنوان  یک فن معتبر سازی  مطرح است و اهمیت بسیار زیادی دارد .شاید پس از اینکه  روش ها  ویافته های  خاصی  با تحقیقات متوالی  تایید شده  واعتبار  کافی  را پیدا کردند تکرار مجدد  انها  اتلاف وقت  محسوب شود  لیکن بازسازی  تحقیقات وروش های نو  اهمیت زیادی  دارد  وباید  در نهایت  دقت  انجام شود  شاید برخی از دانشجویان  از ضروری بودن  تحقیقات تکراری  متعجب شوند  زیرا همواره  تصور کرده اند  که تحقیق  باید یک کار کاملا جدید باشد . اما اگر فرض نو بودن تحقیق  را اساسی بدانیم  و هر محقق  کار جدیدی انجام دهد  انگاه امکان تایید ویا مردود  کردن کارهای  گذشتگان فراهم نمی اید وهمچنین  صحت واعتبار  یافته های قبلی  در شرایط  ومکانهای مختلف ازموده نمی شود.
محققان جهت باز سازی تحقیق  باید دسترسی  به اطلاعات  جزئی   دقیق  ومعتبر  تحقیق قبلی  داشته باشند. بنابراین بسیار مهم است که محققان  جزئیات  کار  تحقیقی  خود را با دقت  گزارش کنند.در غیر اینصورت  اختلاف یافته های  پروژه های تحقیقاتی مشابه  که در نقاط  وزمانهای مختلف  انجام شدهاند  قابل توجیه نخواهد بود.زیرا در این حالت نمی توان  توجیه اختلاف  را در روش های  استفاده شده  در تحقیق جدید دانست بلکه  دلیل ان گزارش ناقص  نا مناسب  وغیر جامع گزارشی می باشد که  به عنوان  مبنای بازسازی  تحقیق  استفاده شده است
پژوهشگران  به طور عمده علاقمند  به پاسخ هایی برای  سوالات مورد نظر  در طرح تحقیقی  در حال  انجام هستند . البته هدف از  انجام یک کار تحقیقی  نیز همین است که پژوهشگران پاسخ سوالات  مورد نظر را بیابند .اما پژوهشگران  در طول  مرحله های  انجام تحقیق  با شرایط  غیر منتظره  بسیاری روبرو میشوند  که در ایجاد انها  عوامل مختلفی  دخالت دارند  ومنجر  به پیدایش  سوالات  جدید  میشوند  که در ایجاد انها  عوامل مختلفی  دخالت دارند و منجر  به پیدایش  سوالات جدید  میشوند که در ایجاد انها  عوامل مختلفی  دخالت دارند  ومنجر به پیدایش سوالات  جدید می شوند.این خصوصیت  یعنی خلق  سوالات  جدید یکی از ارزنده ترین  خصوصیات  تحقیق است  زیرا جواب دادن  به یک سوال  منجر به  پیدایش  سوالات  جدید میشود و به این تر تیب  نیاز به تحقیق  ادامه یافته  وعلم پیشرفت می کند.

هدف واقعی تحقیق  یافتن پاسخ برای  سوالاتی که پژوهشگران  را قادرمیسازد  تا احکام کلی  یا قواعد حاکم بر جهان  را تدوین کنند.تحقیق یک  مجموعه اقدامات  نظام یافته لزوما شامل  ازمایشگاه و دانشمندانی که روپوش سفید به تن  دارند  یا ابزارهای عجیب تحقیق نیست.یک مجموعه نظام یافته تحقیقی  فقط به این معناست که پژوهشگر  باید اصول  متداول خاصی  را پیروی کرده و ااقدامات  بخصوصی  را دنبال کند. به عبارت دیگر  فعالیت های  ناهمامنگ  اشفته وبدون برنامه  در روند  تحقیق جایی ندارند.این اقدامات  باید طبق  نظمی  دنبال شوند   که پژوهشگر  را از بهترین راه ممکن  به طرف پاسخ سوال هدایت کنند.به رغم وجود  دیدگاههای مختلف در رده بندی  مرحله های تحقیق چند  مرحله کلی  وجود دارد  که اغلب  صاحب نظران  در ان توافق دارند :
1.تعیین وارائه  سوال  یا فرضیه تحقیق
2.انتخاب  روش  تحقیق
3.ازمودن فرضیه
4.اماده کردن گزارش

* طرح سوال  وفرضیه :
تعیین  وارائه سوال تحقیق نقطه شروعی برای انجام تحقیق است.پژوهشگر  مسئله را احساس میکند  چند پدیده مربوط به ان را مشاهده میکند  وسوالی را مطرح میکند.بسیاری از محققان مشهور  در ارائه طرح تحقیقی خود  از بیان یک سوال ساده وروشن  شروع میکنند.یک سوال اغازین خوب  باید کاملا  روشن ودقیق باشد.
برای اینکه محقق سوال را بررسی کند  وبه پاسخ دست یابد  سوال باید به یک فرضیه  تبدیل شود. فرضیه  یک نظریه موقتی  در مورد نتیجه  تحقیق است یعنی  هنگامیکه  سوال تحقیق  تعیین شد پؤوهشگر  در مورد نتایج احتمالی  برخی نظریه ها را بیان میکند.
معمولا  دانشجویانی که در استانه تحقیق هستند  می پرسند  که چگونه موضوع تحقیق را انتخاب کنند.اصولا محقق  برای یافتن  موضوع تحقیق یا طرح سوال  تحقیق میتواند  جستجوی خود را  از منابع مختلف به شرح زیر اغاز کند :

الف) استفاده از تجارب شخصی  یکی از  راههای  انتخاب موضوع تحقیق است.شما به عنوان  یک  مهندس   یک پزشک یا ....مسلما تجربیاتی  در زمینه کاری خود دارید.مشکلی را در در حوزه تخصصی  خود احساس کرده اید . می توان فرض کرد که مشکل  یا سوال  مورد نظر  ارزش تحقیق را دارد.همواره یکی از بهترین موضوعات تحقیقی  موضوعاتی هستند که مستقیما از مشکلات جامعه استخراج  می شوند.

ب)با مطالعات تحقیقات دیگران  میتوان  محدودیت های  کار  انان را مورد توجه قرار داده واحیانا  کار انان را ادامه داد.معمولا محققان در انتهای گزارش تحقیقی خود پیشنهادی را جهت تحقیقات اتی ارائه میدهند که میتواند برای انتخاب موضوع تحقیق جدید مورد استفاده قرار گیرد.

ج)نظریه های مختلفی در شاخه های  مختلف  علوم  ارائه شده است که اعتبار و کاربرد این نظریه ها  در مسائل خاص  وویژه  نامعلوم است .یک محقق میتواند  با کار تحقیقاتی خود  اعتبار هر یک از این نظریه ها را در شرایط خاص مشخص نماید.

*انتخاب روش :
این انتخاب نیاز به دانش گسترده از موضوع ورشته علمی  مورد نظر دارد.دانستن مزایا ومعایب  هر یک از روشهای تحقیق  در رشته علمی مورد نظر کمک خوبی در انتخاب روش تحقیق مناسب است.

*ازمودن فرضیه :
محقق به منظور امتحان کردن فرضیه  باید اطلاعاتی را در مورد عواملی  که در تحقیق دخالت دارند جمع اوری کند.به این مرحله جمع اوری داده ها گویند.ازمودن فرضیه شامل   ارزیابی  انطباق فرضیه تحقیق  با داده های جمع اوری شده  واحیانا اصلاح فرضیه است.

*تهیه گزارش :
اخرین اقدام در انجام تحقیق  اماده کردن  یک گزارش  کاملا سازمان یافته در تمام  مرحله های تحقیق است.هدف از اماده کردن گزارش  سهیم کردن  سایر پژوهشگران  در یافته های  تحقیق انجام شده است .پژوهشگران  با ارائه گزارش تحقیق  به دیگران  امکان اطلاع  از تحقیق ویافته های خود را میدهند.


_داشتن درکی روشن از تحقیق ضروری است.
_تحقیق امری نظام یا فته  منطقی  ساده کننده  قابل باز سازی  وخالق سوالات جدید است.
_هدف تحقیق می تواند  شرح پیش بینی  بهبود  ودر نهایت  تفسیر یک یا چند پدیده باشد.


یافتن اطلاعات :
هر محقق از ابتدای کار پژوهشی خود  به دنبال  یافتن  اطلاعات لازم ذر مورد  موضوع مورد پژوهش
است.این جستجو در ابتدای پژوهش با مرور تحقیقات گذشته شروع میشودلیکن لازم است  حین پژوهش  نیز با کسب  اطلاعات جدید  ادامه یابد. به عبارت دیگر  نه تنها  لازم است  که هر محقق از یافته های  علمی گذشتگان  باخبر باشد  بلکه  باید اطلاعاتش را در طول مدت تحقیق نیز  روز امد شود.

================================

اشنایی با بانک های اطلاعاتی :

بانک های اطلاعاتی همانطور که از اسم انها بر می اید  شامل حجم زیادی  اطلاعات هستند. مسلما برای اینکه  افراد بتوانند به اطلاعات مورد نظر خود  از میان حجم  گسترده اطلاعات  دست یابند  لازم است  که طریقه طبقه بندی وانباشتن  اطلاعات در بانک به نحوی باشد که  این امر  را تسهیل نماید.معمولا بانک های اطلاعاتی  که پژوهشگران با انها  سرو کار دارند  بانک هایی هستند که اطلاعات مربوط  به مقاله های تحقیقاتی  یا پایان نامه و گزارش های تحقیقی را در خود گنجانمده اند.
در اینجا  به عنوان مثال برخی از  بانک های اطلاعاتی   نام برده میشود. اگر برحسب تصادف  تخصص شما به موضوع بانک ذکر شده مربوط  باشد  با یک بانک  مربوط به تخصص خود  اشنا  می شوید  وگرنه ایئه کلی نوع بانک های موجود را یافته  و باید  به سراغ  بانک های مشابه در زمینه  تخصصی خود بروید. بدیهی است  که عناوین بانک های اطلاعاتی  نیاز به ترجمه ندارند پس عنوان لاتین انها ذکر شده است :


* Science Citation Index
مشخصات بیش از 4400 مجله معتبر در زمینه  علوم پایه  زیست پزشکی   مهندسی  و کشاورزی  در این بانک  امده است.سالانه مشخصات 700  هزار  مقاله  به این بانک اضافه میشود. توجه کتید  که مقالات  منتشر شده  در سمینار  و گردهمایی های بین المللی  در این بانک موجود نیست. این بانک  از بانک های تحت پوشش BIDS :Bath Information and Data  serviceمیباشد.
BIDS یک موسسه اطلاع رسانی بین المللی است که بانک های اطلاعاتی تولید میکند.امکان دسترسی به بانک های تحت پوشش BIDS در ایران وجود دارد.


*Index to Scientific and Technical  Proceedings
این بانک  شامل اطلاات مقالات  منتشر شده در مجموعه مقالات  سمینارهای بین المللی در زمینه های علمی و فنی میباشد.این بانک نیز تحت پوشش BIDSاست.


*Social  Sciences Citation Index
اطلاعات مربوط به مقالات  1500 مجله  علمی  در زمینه  علوم رفتاری وعلوم  اجتماعی  در این بانک امده است .در ضمن  اطلاعات  برخی مقالات  از حدود 3000 مجله در زمینه  علوم فیزیکی  و طبیعی  در این  بانک اطلاعاتی امده است تا  مطالب  بین رشته ای مفید در تحقیق  روی علوم رفتاری  و علوم اجتماعی  را پوشش دهد. این بانک جزئی ازBIDS است وهر ساله 130 هزار مقاله به ان اضافه میشود.


Arts and Humanities Citation *    
اطلاعات مربوط به مقالات حدود 1500 مجله در زمینه &